Attached, detached en de midden positie

Oefening

Attached, detached en de middenpositie zijn posities van gedrag waarin we ons ten opzichte van onszelf en de mensen om ons heen in kunnen bevinden. Deze oefening is bedoeld om de drie verschillende posities te beschrijven en om met de verschillende posities te kunnen oefenen.

Attached

De beste vertaling van het woord attached in dit verband is waarschijnlijk “gehecht”. In deze positie ben je zeer gehecht aan de situatie waar je je in bevindt. Je bent in deze positie “over aanwezig”. Gedrag dat bij deze positie hoort is actieve agressie, vechten, aanvallen, beredeneerd zijn, berekenend zijn.
Ook aan de lichaamshouding van een persoon die attached is kan je dat herkennen. In deze positie buig je je voorover naar de ander toe, want je wilt je als het ware de ander overschaduwen.
Stel dat je in deze positie boos bent. Je leeft dan je boosheid helemaal uit. Je bent woedend op iemand. Je schreeuwt, het liefst zou je slaan en je wilt persé dat de ander je begrijpt. Jij vindt ook dat die ander het precies zoals jou moet zien.
In een vergadering zijn mensen in deze positie goed te herkennen. Zij zijn dominant aanwezig. Geven overal hun oordeel over. Zitten over de tafel gebogen. Willen graag gehoord worden.

Detached

De beste vertaling van het woord detached in dit verband is waarschijnlijk “onthecht”. Je bent onthecht van de realiteit van de situatie waar je je in bevindt. Je trekt je terug, bent afwezig, vlucht, vetrokken, slachtofferschap (het lukt toch niet) en bent eigenlijk passief aggressief.
Ook aan je lichaamshouding is te zien dat je in deze positie zit. Je leunt achterover en straalt iets uit van “mij kan het allemaal niet zoveel schelen”.
Stel dat je in deze positie boos bent. Je slikt je boosheid dan in. Je eet je boosheid eigenlijk op. “Maakt allemaal toch niets uit”. Je vlucht uit de situatie waarin je zit.
Mensen in deze positie in een vergadering herken je snel aan het feit dat ze achterover zitten en niet betrokken lijken te zijn bij wat er in de groep gebeurt.

Attached en detached zijn zogenaamde “neurotische” posities. In beide posities heb je je mening al klaar en kijk je niet meer onbevooroordeeld tegen een situatie aan. Bij attached ben je zo gefocused dat je het beeld eigenlijk niet meer ziet (je staat er als het ware te dicht op) en in de detached positie sta je er te ver vanaf zodat je eigenlijk ook niets meer ziet.

Midden positie

De midden positie ligt niet in het midden tussen de andere twee positie in, maar vormt als het ware een driehoek met de andere posities. Een andere term die voor deze positie wel wordt gebruikt is de term “vrije positie”. In deze positie ben je aanwezig, sta je open, ben je in contact en ben je present. Vanuit deze positie heb je een goed zicht op de realiteit en dat wat de realiteit met jou en de situatie doet. In deze positie is er respect, zorgvuldigheid, valt er veel te ontdekken, ben je nieuwsgierig. Je ziet niet meer, maar je neemt waar.
Iemand die vanuit deze positie boos is leeft zijn boosheid niet uit, noch slikt zijn boosheid in. In eerste instantie is er dan contact met de boosheid en hij/zij weet vervolgens zijn boosheid om te zetten in kracht.
In een vergadering kan je een dergelijk iemand herkennen aan een actieve houding, goed luisteren, zijn/haar mening kunnen geven zonder daarmee de mening van anderen te willen “overrulen”, etc. Hij/zij is duidelijk maar geeft jou de ruimte om ook zo duidelijk te zijn, kan je gezichtspunt werkelijk zien en heeft respect voor je mening.

Ben ik attached, detached of zit ik in de midden positie?

Niemand bevindt zich altijd in één van de posities. Sommige mensen wisselen erg sterk van positie, terwijl anderen zich grotendeels in één van de posities bevindt. In de neurotische posities betekent het vaak zijn van één positie dat er af en toe een uitbarsting nodig is in de andere positie om dit te compenseren. Iemand die meestal detached is zal op sommige mensen erg attached zijn en iemand die meestal attached zijn kan op sommige momenten erg detached zijn.

Goed of niet goed?

Uit het voorgaande zou je kunnen afleiden dat er goede en minder goede posities zijn om in te nemen. Dit is niet waar. Een mening hierover is niet nodig. De realiteit is dat we soms in de ene, dan weer in de andere positie ons bevinden. Het besef voor die realiteit is goed genoeg. Wat goed is, is dat we ons bewust zijn van de positie waar we ons in bevinden en dat we vervolgens de keuze hebben om in die positie te blijven of een andere positie in te nemen.

Oefenen van de posities

Om de posities te leren herkennen kan je specifieke oefeningen doen. Hieronder worden een aantal van deze oefeningen gegeven. Het bewustzijn kweken voor de verschillende posities gaat echter het beste in het leven van alledag. Let eens op wie er attached, detached en wie er in de middenpositie zit tijdens een vergadering, kijk eens rond in je familie of gezin hoe dat daar gaat of kijk gewoon eens rond op straat of in een winkel of je de verschillende posities kan herkennen.

Kijken naar een object

Neem een object voor je. Zet jezelf in de attached positie en kijk nu eens naar dat object. Hoe ziet dat object eruit? Wat valt er allemaal aan dat object te ontdekken? Wat vertelt het object jou? Wat voor gevoel roept het object bij jou op?
Doe ditzelfde vanuit de detached en vanuit de midden positie.
Probeer na afloop het object vanuit de verschillende posities met elkaar te vergelijken en probeer de verschillen te beschrijven.

Kijken naar een hand

Op dezelfde manier zoals hierboven beschreven kan je vanuit de drie verschillende posities naar de hand van een ander kijken. Probeer te ontdekken wat er dan allemaal met jou en de hand gebeurt.

Denken aan iemand in je omgeving

Vaak kennen we iemand in onze omgeving die een bepaalde positie veel vertoont. Probeer aan deze persoon te denken en kijk eens wat er gebeurt als jij deze persoon vanuit de drie verschillende posities gaat benaderen. Herhaal deze oefening steeds met iemand anders in gedachte die voor jou een andere positie vertegenwoordigt.

Oefenen met z’n tweeën

De moeilijkste oefening is het oefenen met een ander. Probeer zonder iets te zeggen de verschillende houdingen vanuit de drie posities in te nemen. Kijk wat het met jou doet en sta open voor wat het met de ander doet.